Çanakkale Savaşları’na dair az bilinen kahramanlık hikayeleri ve unutulmuş detaylar, özgün koleksiyonlar ve döneme ilişkin canlandırmalarla Hisart Canlı Tarih Müzesi’nde yeniden gün yüzüne çıkarılıyor.
Çuhadaroğlu Metal Sanayi ve Pazarlama AŞ Yönetim Kurulu Başkan Vekili Nejat Çuhadaroğlu tarafından 2014’te kurulan müzede Çanakkale Savaşları’nın bilinmeyen yönleri sergileniyor.
Doğu Roma (Bizans), Selçuklu, Osmanlı Devleti, 1. Dünya Savaşı, Kurtuluş Savaşı ve 2. Dünya Savaşı temellerinde eserlerin derlendiği müze, pek çoğu belgelenmiş, tarihi ve nadir esere de ev sahipliği yapıyor.
“Müzede askeri tarihin anlatımını, teşhir tanzim anlamında farklı şekilde sergiliyoruz”
Nejat Çuhadaroğlu, tarih kitaplarında çok bahsedilmemiş, unutulmuş veya yazılmamış birtakım tarihi olayları müzede ziyaretçilere göstermeye çalıştıklarını söyledi.
18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi’nin önemine işaret eden Çuhadaroğlu, “18 Mart, Çanakkale Muharebeleri’nde sadece denizdeki zaferimizi kutladığımız bir gündür. O günkü süreç sabah başlar ve akşam üzeri biter. Büyük bir zaferdir. Ama Çanakkale Savaşları, birçok farklı cephede 8,5 ay daha sürerek 6 Ocak 1916’da biter. Normalde asıl Çanakkale Zaferi’ni o tarihte kutlamamız gerekir.” dedi.
Çuhadaroğlu, ziyaretçilerin müzede her döneme ait askeri tarihten eserler görebileceğine işaret ederek, şunları aktardı:
“Müzede askeri tarihin anlatımını, diğer müze örneklerinde olmayan teşhir tanzim anlamında farklı bir şekilde sergiliyoruz. Buraya gelen insanlar, farklı dönemlere ait orijinal eserleri, hem canlandırmalar, mankenlerle hem de benim yaptığım dioramalar ve maketlerle görebiliyor. Aynı zamanda tarihsel dönemler burada tablo, fotoğraf, resim ve gravürlerle de destekleniyor. Bu açıdan dünyada ilk ve tek olan bu müze, ciddi bir farkındalık yaratıyor.”
“Diğer kahramanlıklara vefasızlık yaptığımızı düşünüyorum”
Çanakkale Savaşları’nda kahramanlık gösteren Mustafa Kemal Atatürk, Seyit Onbaşı ve Bigalı Mehmet Çavuş’un yanı sıra birçok önemli kahramanı da müzede anlatmaya çalıştıklarını dile getiren Çuhadaroğlu, şunları kaydetti:
“Çanakkale Muharebeleri’nde hem havada hem karada hem denizde savaşlar olmuş. Bu bağlamda yine bu savaşlar sırasında Muavenet-i Milliye gibi önemli bir torpido botunun (İngiliz ön-dretnot zırhlısı) HMS Goliath’ı batırışından maalesef hiç bahsedilmiyor. Çanakkale’deki diğer komutanlardan da bahsedilmiyor. Bu açıdan diğer kahramanlıklara vefasızlık yaptığımızı düşünüyorum.”
Nejat Çuhadaroğlu, Cevat Çobanlı’nın da Çanakkale’de 18 Mart’taki zaferin en büyük kahramanlarından biri olduğuna dikkati çekerek, “Çobanlı, müstahkem mevki komutanıdır yani boğazlar komutanıdır. 18 Mart’taki en üst düzey komutan aslında Cevat Paşa’dır. Çobanlı, soyadını da Milli Mücadele’den sonra Soyadı Kanunu’yla alıyor ve müzede kendisinin bir silahı ve tüfeği var.” ifadelerini kullandı.
Bugün itibarıyla müzede yeni bir koleksiyondan temin ettiği parçaları sergileyeceklerini söyleyen Çuhadaroğlu, “Mustafa Kemal Atatürk’ün komutanı olan Esat Paşa’ya ait kılıç, tabanca ve enveriye kama gibi parçaları, Hisart Canlı Tarih Müzesi’ne kazandırdık. Esat Paşa da 25 Nisan’dan sonra süren Çanakkale’deki kara savaşlarında en üst komutanlardan biriydi.” dedi.
Hisart Canlı Tarih Müzesi, bu yıl uluslararası sergiler planlıyor
Dünyada benzeri bulunmayan sergileme konseptiyle dikkati çeken müze, bu yıl uluslararası alanda da güçlü bir açılım yapmaya hazırlanıyor.
Kurulduğu günden bu yana 1500 yıllık bir tarih perspektifini özgün müzecilik yaklaşımıyla sunan müze, yeni dönemde tarih ve sanat dünyasını küresel ölçekte buluşturacak projelere odaklanıyor.
Müzenin uluslararası sergi hedeflerinin merkezinde, bu yıl ABD’de gerçekleştirilmesi planlanan iki sergi yer alıyor. Projeler, Selçuklu’dan Osmanlı’ya ve Türkiye’nin kuruluşuna kadar çok katmanlı tarihi kapsayan geniş bir perspektifi uluslararası izleyiciyle buluşturmayı amaçlıyor.
Bu kapsamda yürütülen çalışmalar sürerken, sergilere dahil edilecek koleksiyonlar, küratoryal yaklaşım ve mekan planlamaları üzerinde de titizlikle çalışılıyor.
İleriki yıllarda ise Orta Doğu, Türk cumhuriyetleri ve Avrupa’yı da kapsayan gezici sergi ve turne projeleri de müzeye ilişkin çalışmalar arasında yer alıyor. Proje, hem Türkiye’nin tarihsel hafızasını hem de bölgenin ortak kültürel mirasını uluslararası tanıtabilme ve tarihsel anlatıyı modern müzecilik teknikleriyle küresel platformlara taşıma amacını taşıyor.
Kaynak: AA
