İstanbul'un altındaki eşsiz eser: 420 kamyon balçık ve çamurdan arındırıldı, kültür merkezi oldu

İstanbul’un altındaki eşsiz eser: 420 kamyon balçık ve çamurdan arındırıldı, kültür merkezi oldu

Tarihi Yarımada’da bulunan Nuruosmaniye Külliyesi’nin altında biriken suları Haliç’e tahliye etmek için inşa edilen Nuruosmaniye Sarnıcı, restorasyon çalışmalarının ardından günümüzde kültürel etkinliklerin düzenlendiği bir nokta olarak hizmet veriyor.

Anadolu Ajansının (AA) “İstanbul’un Su Uygarlığının Şahitleri: Sarnıçlar” başlıklı dosya haberinin bu bölümünde, yüzyıllar boyunca kentte su depolama alanları olarak işlev gören, şimdilerde kültürel etkinliklere ev sahipliği yapan yerlerden biri olan Nuruosmaniye Sarnıcı ele alındı.

İstanbul'un altındaki eşsiz eser: 420 kamyon balçık ve çamurdan arındırıldı, kültür merkezi oldu

2010’LU YILLARDAKİ RESTORASYONA KADAR ÇAMUR VE BALÇIK KAPLIYDI

Nuruosmaniye Sarnıcı, 1748’de Sultan 1. Mahmud’un başlattığı ve vefatı üzerine kardeşi Sultan 3. Osman döneminde 1755’te tamamlanan Nuruosmaniye Külliyesi’nin inşaat sürecinde yapıldı.

Nuruosmaniye Camisi’nin eğimli zeminini sağlamlaştırmak ve biriken suyu Haliç’e boşaltmak için inşa edilen yapı, Osmanlı döneminin mühendislik çözümlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Külliye altındaki bu yapı, 2010’lu yılların başında başlatılan kapsamlı restorasyon çalışmalarına kadar büyük oranda çamur ve moloz gibi birikintilerle kaplı durumdaydı.

Çalışmaların sonunda sarnıçtan 420 kamyon balçık ve çamur çıkarılarak yapı gün yüzüne kavuşturuldu. Nuruosmaniye Sarnıcı bugün kültürel etkinliklere ev sahipliği yapıyor.

İstanbul'un altındaki eşsiz eser: 420 kamyon balçık ve çamurdan arındırıldı, kültür merkezi oldu

“TESPİT ETTİĞİMİZ 118 SARNICIN 33 TANESİ GÜNÜMÜZDE KAYIP”

Tarihi Yarımada’da yer altı yapıları üzerine yaptığı araştırmalarla tanınan Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Vakıf Kültürü ve Medeniyeti Uygulama ve Araştırma Merkezi araştırmacısı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Osmanlı Belgeleri Işığında İstanbul’un Yeraltı Yapıları” kitabının yazarı Arzu Ulaş, Nuruosmaniye Sarnıcı ve İstanbul’un yer altı yapılarının kentin su uygarlığındaki yeri ve önemini anlattı.

Ulaş, üç tarafı denizle çevrili olan Tarihi Yarımada bölgesinde en önemli ihtiyacın suya ulaşım ve suyun depolanması olduğunu, bu nedenle de kentte günümüze kadar ulaşan birçok sarnıç inşa edildiğini söyledi.

Osmanlı arşiv belgeleri ve güncel saha çalışmalarıyla İstanbul’da inşa edilen sarnıçları tespit ettiklerini kaydeden Ulaş, “Tespit ettiğimiz 118 sarnıç bulunmaktadır. Bunların bir kısmı Doğu Roma döneminde inşa edilmekle birlikte Osmanlı döneminde hem yeni ilaveler inşa edilmiş hem de bu sarnıçların bakım ve onarımları yapılmış. Ancak bu 118 sarnıcın 33 tanesinin günümüzde kayıp olduğunu da tespit etmiş bulunmaktayız.” ifadelerini kullandı.

İstanbul'un altındaki eşsiz eser: 420 kamyon balçık ve çamurdan arındırıldı, kültür merkezi oldu

“YER ALTINDA DA MUHTEŞEM VE NADİDE YER ALTI SU MİMARİSİ ESERLERİ BULUNMAKTADIR”

İstanbul’un barok mimarisiyle yapılan ilk camisi olan Nuruosmaniye Camisi’nin Çemberlitaş tepesinde yer aldığını aktaran Ulaş, “Osmanlı imar politikasında cami çevresinde oluşturulan külliyeler ve mahallelerle orada bir sosyal yaşam alanları da inşa edilmiştir. Bu nedenle bu camilerde de en önemli ihtiyaç tabii ki su ve suyun depolanmasıdır. Halkın bu külliyelerdeki ihtiyaçlarını gidermesi amacıyla sarnıçlar da camilerin altlarına inşa edilmiştir. Bu gördüğümüz bugünkü yapı da Nuruosmaniye Camisi’nin su sarnıcı olarak kullanılmıştır.” diye konuştu.

Ulaş, İstanbul’un hem yer üstünde hem de yer altında eşsiz eserlere sahip olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Dünyanın kadim şehri İstanbul’da öncelikle görkemli silüet mimarisi kadar yer altında da muhteşem ve nadide yer altı su mimarisi eserleri bulunmaktadır. Bu eserler öncelikle imparatorluğun, kentin daha öncesinde hangi medeniyetlere ev sahipliği yaptığının en güzel belgeleri ve sessiz tanıklarıdır. Çünkü yer altındaki bu yapılar, medeniyetlerin o dönemki sanat anlayışını, mimari estetiğini ve mühendislik harikasını da yansıtan önemli tanıklardır. Bu yapılar geçmiş ve gelecek arasında bağlantı kurarak şehrimizi süslemektedir.”

İstanbul'un altındaki eşsiz eser: 420 kamyon balçık ve çamurdan arındırıldı, kültür merkezi oldu

YER ALTI ARAŞTIRMALARININ ZORLUKLARI

Ulaş, yer altındaki tarihi yapıları belgeleme ve gün yüzüne çıkarma sürecinde karşılaştığı zorlukları da şöyle aktardı:

“Yer altında, dar dehlizlerin sonunda size açılan karanlık ve kocaman yapılarla karşılaşıyorsunuz. Öncelikle bu bütüncül yapıları fotoğraflamak ve karanlıkları aydınlatmak en önemli sorunlar arasındaydı. Bu çalışmayı zorluklara rağmen ekiple birlikte su dolu olanlara botla inerek ya da tüplerle dalış yaparak yaptık. Böylece hem sarnıçların su altı arkeolojik tabakasını hem de mimari öğelerini tek tek belgelemiş olduk. Aslında yer altı mimarisi yeryüzü mimarisiyle bağlantılı bir ayna gibi. Edirnekapı’dan giren sarnıcı besleyen suyun, Topkapı Sarayı mutfağından akmasını ve bu suyu taşıyan su yolunun günümüzde bir kısmı kaybolsa da bir kısmını keşfetmenin heyecanı ve mutluluğu elbette ki beni çok onurlandırdı.”

İstanbul'un altındaki eşsiz eser: 420 kamyon balçık ve çamurdan arındırıldı, kültür merkezi oldu

Kaynak: AA

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir