İsrail’in işgali altındaki Batı Şeria’nın doğusunda bulunan Eriha kentinde yer alan mülteci kampında hafriyat çalışmaları sırasında Roma-Bizans dönemine ait mezarlık alanı ve insan iskeletleri keşfedildi.
Dünyanın en eski kentlerinden biri olarak kabul edilen Eriha’nın batısındaki Ayn es-Sultan bölgesinde bulunan Hırbet es-Seniye arkeolojik alanında, Filistinli ve İtalyan araştırmacılar tarafından kazı ve belgeleme çalışmaları yürütülüyor.
Şu ana kadar en az 3 mezarın ortaya çıkarıldığı alanda, mezarların toplam sayısı henüz bilinmezken ilk değerlendirmeler bölgede daha geniş bir mezarlığın bulunduğuna işaret ediyor.

HAFRİYAT ÇALIŞMALARI SIRASINDA BULUNDU
Filistin Turizm ve Eski Eserler Bakanlığından yapılan açıklamada, mezarlığın Ayn es-Sultan Mülteci Kampı’nın batısındaki hafriyat çalışmaları sırasında keşfedildiği ve Roma-Bizans dönemine ait olduğunun belirlendiği bildirildi.
Bakanlığın, Tel es-Sultan arkeolojik alanında çalışan İtalya’daki Roma Üniversitesinden bir ekiple işbirliği içinde kurtarma kazıları ve belgeleme çalışmalarına başladığı kaydedildi.
Bölgede devam eden kazı çalışmaları, ortaya çıkarılan mezarlar ve insan iskeletleri AA tarafından görüntülendi.

ÜÇ FARKLI MEZAR ORTAYA ÇIKARILDI
Eriha Eski Eserler Müdürü İsa Zağl, yaptığı açıklamada, Hırbet es-Seniye’nin kentteki en büyük ve önemli arkeolojik alanlardan biri olduğunu belirterek, yeni keşfin Roma dönemine ait mezar yapılarından oluştuğunu söyledi.
Söz konusu mezarların Eriha’da nadir rastlanan buluntular arasında yer aldığını vurgulayan Zağl, keşfin arkeolojik alanlara yönelik rutin denetimler sırasında tesadüfen yapıldığını ifade etti.
Kazılarda şimdiye kadar yapı malzemeleri ve korunma durumları bakımından birbirinden farklı 3 mezarın ortaya çıkarıldığını aktaran Zağl, “Mezarlardan biri taştan yapılmış ve üzerinde Roma dönemine ait olduğunu gösteren semboller bulunuyor. İçerisinde ise bütünlüğünü korumuş bir insan iskeleti tespit edildi.” dedi.

İkinci mezarın kısmen zarar gördüğünü ancak içerisindeki kemiklerin bütünlüğünü koruduğunu belirten Zağl, üçüncü mezarda ise kısmen parçalanmış ahşap bir tabut bulunduğunu kaydetti.
Zağl, ahşap tabutun zarar görmesinde mezarın yapısı ve Eriha’daki iklim koşullarının etkili olduğunu belirterek, buluntuların korunması amacıyla Filistin Turizm ve Eski Eserler Bakanlığının depolarına taşındığını söyledi.

“BİR MEZARLIĞIN TAMAMIYLA KARŞI KARŞIYA OLDUĞUMUZU DÜŞÜNÜYORUZ”
Kazı alanında ortaya çıkarılan 3 mezarın daha geniş bir mezarlığın parçası olabileceğini belirten Zağl, “İlk değerlendirmemiz, bir mezarlığın tamamıyla karşı karşıya olduğumuz yönünde ancak burada kaç mezar bulunduğunu henüz belirleyemiyoruz.” ifadelerini kullandı.
Bölgede başka mezarların bulunabileceği alanların da tespit edildiğini aktaran Zağl, kazıların ilerlemesiyle yeni iskeletlerin, mezarların ve arkeolojik eserlerin ortaya çıkarıldığını anlattı.
Zağl, mezarlığın sınırlarının ve içerdiği yapıların belirlenebilmesi için çalışmaların sürdürülmesi gerektiğini vurgulayarak, “Ortaya çıkardığımız 3 mezar, buradaki mezarların tamamını temsil etmiyor. Kazılar ve arkeolojik katmanlara ilişkin incelemeler tamamlanmadan kesin sayıyı belirlemek mümkün değil.” dedi.

KEŞİF, ERİHA’NIN ANTİK DÖNEMİNE IŞIK TUTACAK
Yeni keşfin yalnızca mezarlar ve insan iskeletlerinden ibaret olmadığını belirten Zağl, buluntuların Roma döneminde Eriha’da yaşayan insanların sosyal hayatları ve defin gelenekleri hakkında önemli bilgiler sağlayabileceğini söyledi.
Mezarların, kemiklerin ve tabutların incelenmesiyle dönemin cenaze törenleri ve defin uygulamalarının daha iyi anlaşılabileceğine dikkati çeken Zağl, iskeletler üzerinde yapılacak analizlerin burada gömülü kişilerin sosyal durumları, yaşam biçimleri ve yaşadıkları koşullara ilişkin ipuçları sunabileceğini ifade etti.

Eriha’da Roma döneminden kalma Tel Ebu el-Alayik ve Duk Kalesi gibi önemli arkeolojik alanların bulunduğunu hatırlatan Zağl, Hırbet es-Seniye’deki keşfin kentin tarihine ilişkin yeni veriler sağlayacağını kaydetti.
Zağl, mezarlığın tamamının ortaya çıkarılması ve buluntuların bilimsel olarak incelenmesinin, Eriha’nın antik dönemine ilişkin bilinmeyen ayrıntıların aydınlatılmasına katkı sunacağını belirtti.
İnsan yerleşiminin tarih öncesi dönemlere kadar uzandığı Eriha, dünyanın en eski kentlerinden biri olarak biliniyor.
Filistin kenti, Tel es-Sultan, Hişam bin Abdülmelik Sarayı, Tel Ebu el-Alayik ve Duk Kalesi gibi farklı medeniyetlere ait çok sayıda tarihi ve arkeolojik alana ev sahipliği yapıyor.
Kaynak: AA