Kars’ın Kağızman ilçesinde bulunan kaya oyma manastırın mimari ve süsleme özellikleri 10. yüzyıla işaret ediyor. Yapı, kubbelerindeki kök boyalı haç motifleriyle dikkat çekiyor.
ORTA ÇAĞ’IN İZLERİNİ TAŞIYOR
Kars’ın Kağızman ilçesinde kayalara oyularak inşa edilen Çukurayva Manastırı, Orta Çağ’ın izlerini günümüze taşıyor.
Kağızman ilçesinin Çukurayva köyü yakınlarında bulunan ve Orta Çağ’ın izlerini taşıyan manastır, doğrudan kaya kütlesi içerisine oyularak oluşturulan ana kilisesi, şapelleri ve yaşam alanlarıyla ilgi görüyor.
Plan, mimari ve süsleme özelliklerine göre 10. yüzyıla tarihlendirilen manastırın ana yapısını haç planlı kilise oluşturuyor.
Kırmızı kök boyalarla işlenmiş haç motifleriyle de dikkati çeken yapının ana kilisesi ile kuzey bölümünden ulaşılan iki şapeli, tromp geçişli kubbelerle örtülü bulunuyor.
“MİMARİ VE SÜSLEME ÖZELLİKLERİNDEN 10. YÜZYILA TARİHLEMEKTEYİZ”
Kafkas Üniversitesi (KAÜ) Öğretim Üyesi Doç. Dr. Muhammet Arslan, manastırın Orta Çağ döneminde yapıldığını söyledi.
Manastırın Kağızman ilçesinin Çukurayva köyü sınırlarında ve köyün yaklaşık 1,5 kilometre batısında bulunduğunu ifade eden Arslan, “Kesin inşa tarihini bilmediğimiz manastırı biz plan, mimari ve süsleme özelliklerinden hareketle 10. yüzyıla tarihlemekteyiz.” diye konuştu.
Arslan, manastırın içerisinde kök boyayla yapılmış motiflerin bulunduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:
“Manastırın ana yapısını bir kilise oluşturmakta, bunun kaya oyma bir kilise olduğunu söylememiz gerekir. Haç planlı olarak inşa edilmiş ve üzeri de tromp geçişli bir kubbe ile kapatılmış. Burayı özel kılan unsurlardan birisi, kubbe göbeğinde kırmızı kök boyalarla işlenmiş bir haç motifine sahip olmasıdır. Haç planın kuzey haçından ulaşılan bir de iki şapeli bulunmakta. Şapeller de kare planlı inşa edilmiş ve üzerleri de yine tromp geçişli birer kubbe ile kapatılmış. Ana kilise kubbesinde olduğu gibi şapellerin kubbe göbeğinde de benzer şekilde kök boyalarla işlenmiş haç motiflerini görmemiz mümkün.”
ÇEVRESİNDE ARKEOLOJİK ÇALIŞMA YAPILMASI TALEBİ
Kağızman Dağcılık ve Doğa Sporları Spor Kulübü Başkanı Harun Ağdaş da manastırın bölge için çok önemli olduğunu ve zaman zaman buraya yürüyüş düzenlediklerini vurgulayarak, manastır çevresinde arkeolojik çalışmaların yapılmasını istedi.
Ziyaretçilerden Sergül Keskin ise manastırın bölge turizmi açısından önemli olduğundan bahsederek, “Görülmeye değer bir mağara, tüm doğaseverleri ve tarihe ilgi duyan ziyaretçilerimizi burayı ziyarete davet ediyoruz.” dedi.
